De Schola aestiva Bulgarica AD MMXVI

Mense Augusto exeunte habita est in Bulgaria tertia Schola aestiva linguarum classicarum. Ad eam quadraginta duo participes ex lyceis et academiis Bulgariae, Belgii, Italiae, Francogalliae confluxerunt, maxima quidem ex parte ex lyceo classico a Constantino Cyrillo Philosopho nominato Serdicae in Bulgaria sito. Notandum est numerum participum iterum duplicari, nam anno praeterito viginti quinque, anno MMXIV duodecim participes in hac schola partem habuerunt!

Decem dies versati sumus in vico Atiae ad litus Maris Nigri sito, cuius amoenitas nostros animos paratiores ad studia Latina et Graeca reddidit. Nec tantum in antiquitatibus Europae mansimus, quoniam etiam linguae Palaeobulgaricae et Hebraicae operam dedimus. Discipuli primos suos gradus in Latinitate, quae quidam vivam vocant, scribendo et loquendo fecerunt, dum provectiores multos textus Latinos et Graecos perlegerunt et excusserunt, inter quorum auctores Homerum, Mimnermum, Herodotum, Aristophanem, Platonem, Theophrastum, Alciphronem, Lucianum necnon Lucretium, Catullum, Vergilium, Horatium, Ovidium, Phaedrum et Titum Livium nominari licet. Ut annis praeteritis carmina antiqua multum cecinimus modis musicis gregis Tyrtarionis usi produximusque in scaenam fabulas de argumentis ex mythistoriis antiquorum sumptis.

Habuimus quosdam optimos discipulos: Minka Desheva, Betina Yaneva, Maria-Magdalena Peitchinova, Diana Zulcheva, Madlen Naneva, quae in ultimis annis praemia ex Certamine Horatiano, ex Certamine Ovidiano, ex primo Certamine compositionis Latinae Bulgarico vicerunt.

Schola aestiva linguarum classicarum Bulgarica est a Demetrio Dragnev Bulgaro condita, sed hoc anno quoque magistros et discipulos ex Accademia Vivarii Novi Romae sita (gratias agimus Vincentio Rosati) et a Schola Nova Belgica (gratiae agendae sunt Odiliae Dapsens, Alexandro Feye, Helenae Feye) accepimus. Profestrix Nevena Panova ex Universitate Serdicensi praelectionem Latinam de Platone habuit, doctor Demetrius Iliev de instrumentis retialibus ad usum scholarum locutus est. In omnibus vero rebus magistra Marta Metodieva auxilium tulit. Una cum iis visitavimus oppidum Romanum, c.n. Deultum atque oppidum, quod antiquitus (saec. 8. a. Chr. n.) a Graecis Appolonia, postea vero Sozopolis nominata est quodque etiamnunc inter pulcherrima Bulgariae oppida locum praestantissimum tenet.

Nexus ad nonnullas pelliculas huius scholae: preme hic.

Quid Poggius Bracciolini de oppido Baden scripserit

Poggius. Ex Wikipedia

Iohannes Franciscus Poggius Bracciolini (1380-1459), humanista Italus, multis notissimus est propter opera sua de historia urbis Florentinae necnon propter librum, qui “Facetiae” inscribitur, in quo ille multa dicta et facta a contemporaneis suis, salsa atque iocosa, collegit. Alii admirantur eum de diligentia, qua terras longe sitas petivit et manuscriptos antiquos collegit. Maximi autem momenti sunt eius litterae, ex quibus varia de aetate renatarum artium ac de vita eorum, qui humanistae vocantur, percipere possumus. Has epistulas (quas Poggius ipse magni aestimavit) diligentissime Thomas de Tonellis Italus ab a. 1832 Florentiae in tria volumina digesta edidit.

Iam in primo libro inveniuntur notissimae illae litterae, in quibus Poggius de Quintiliano in quodam monasterio reperto necnon de causa et morte Ieronymi Pragensis splendidissime narravit. Alicuius quidem ponderis est quoque prima epistula huius editionis (pp. 1-10, Poggii Epistulae editas collegit…notisque illustravit Thomas de Tonellis, Florentiae MDCCCXXXII, ad quem librum facile accedas per hunc nexum: https://play.google.com/books/reader?id=7wlYAAAAcAAJ&printsec=frontcover&output=reader&hl=en_US&pg=GBS.PP1 ), in qua Poggius Bracciolini ornate et perbelle narravit de peregrinatione sua in oppido Balnearum, qui etiamtum Baden nuncupabatur, in parte septentrionali Germaniae sito. His in verbis ingenium auctoris optime cerni potest. Nam praeter descriptionem illius loci ac morum eorum, qui tunc temporis ibi versabantur, Bracciolini plura de coaequalibus suis dixit et quosdam collaudavit, alios autem castigavit.

Primam illam epistulam Poggius ad Nicolaum Nicholium, magnum quoque humanistam, qui ei amicissimus erat, a.d. XV Kal. Iun AD 1416 ipsis Balneis scripsit. Iam inde a primis sententiis imbuimur vitae, quam olim humanistae degebant. Poggius Bracciolini tunc temporis operam litteris Hebraicis dabat, quod quidem non tam probatum videbatur, donec centum fere annis post Iohannes Reuchlin haec scripta perpolite ab obtrectatione vindicaret. In initio auctor noster acute carpit magistrum suum, Iudaeum quendam ad Christianitatem conversum, eiusque inconstantes mores (quam rem Pfefferkorn ille cum Reuchlino pugnans bene collustrabit). Dein Bracciolini ab ipso Nicholio ad haec studia impulsum cognoscimus. Poggii, qui praecipue de manuscriptis a pulvere ac situ servandis curabat, haec litterae non multum intererant, sed erant causa, ut hanc sententiam proferret: “quam [sc. disciplinam litterarum Hebraicarum] etsi nullius usus esse conspiciam ad sapientiae facultatem, confert tamen ad studia nostra humanitatis, vel ex hoc maxime, quia morem Hieronymi in transferendo cognovi”. Quid hic proprie “studia humanitatis” sibi vult difficile conici possumus; iuvat autem sensu translato haec autumare: Reuchlin post saeculum vim linguae Hebraicae excultis et indoctis aperiet; Poggii tunc erat transferre omnes gemmas sapientiae Graecae et Romanae, iam per aetates in bibliothecis abstrusis congestas, easque cum sapientia Christiana, quae tunc valebat, coniungere.

Fluvius Rhenus. Ex Wikipedia

Causis Balnearum descriptionis dein enumeratis Poggius lectori(bus) collustravit viam, qua ex Constantia, in qua propter Concilium habitabat, in Baden iretur. Ille una cum comitibus per flumen Rhenum primum nave usque ad Schaphusam (hodie Schaffhausen, Helvetia), dein propter descensum aquae pedibus ad oppidum Caesarstul (Caesaris locus), supra monte editum et a quo ad flumen conspectus pulcherrimus praebetur. Illic enim olim castra Romana fuisse Poggius autumat. Ceterum, per totum cursum fluvius loca sua excelsa ad conspiciendum amoena habet; inter quos notissima est haec rupes, quae Loreley nominatur et de qua Henricus Heine poeta Germanos carmen composuit. Poggius Rhenum cum Nilo comparat et nimirum Nilus multo grandior videtur; auctor noster tamen non praetermittit, quin et fluvium Germanum valde admiretur.

Catarractae Rheni. Ex Wikipedia

Descriptio Balnearum (quae tempore Romano Aquae Helveticae nuncupabantur) pedetemptim legenda est; neque hic ad singula contemplanda facultas est, neque hoc usui erit. Sed prosequi possumus quomodo Poggius naturam loci cum moribus hominum coniunxerit et invicem. Confert in primis auctor Balneas cum inclyto loco Campaniae – Puteolos dico – qui quidem temporibus antiquis celeberrimus ad recreandam animam et corpus fuit. Postea oculis acribus ea, quae in balneis fiebant, observat et subtiliter de moribus nobis refert. Admirari nempe quimus ut eius loci festivitatem cum antiquis Floralibus comparat, ut agitationem natantium cum impluvio aureo Iovis, ut denique totam consocietatem virorum et feminarum cum Politia Plationis in qua omnia communia sunt et ea de causa ipsa consuetudo facilis est. In rebus tam exiguis sicut vestes feminae per aquam fluitantes Poggius alatam Venerem conspicit. Secundum eum Balneae non dissimiles sunt cuidam scholae Epicureae et fere ipsum Paradisum terrestre eas nominat. Perscrutans mores hominum undique ad hunc locum venientium, Bracciolini aliquid satis praestans invenit. Feminae et viri, qui diversis fatis impulsi et diversa fortuna usi ad Baden congrediuntur, nullam zelotypiam exercent. Quod quamquam hi praecipue indocti ac rudes sunt maxime Poggio nostro placet et ille non praetermittit quin mores qui tunc in Italia magnopere castigaret. Hoc filum per tota eius opera transit necnon in Facetiis ipsis subesse reperimus. Utut viro nobili decet, scriptor sententiam suam profert et calumnias, coniecturas, perversitates animi domi ubique sparsas sincere damnat et suam opinionem perstringit verbis, quae statim ἔπεα πτερόεντα nominare possumus: “Continuis in calamitatibus anxietatibusque versamur et ne miseri fiamus, numquam miseri esse desistimus.”

Balneae hodie. Ex Wikipedia

Benigne Poggius in fine epistulae ait propositum suum non esse Germanos collaudare neque Italos reprehendere, sed ut Nicolaus quoque aliquid voluptatis ex Balneis percipiat. Denique invitat eum ut litteras missas Leonardo Bruni Arretino, Cosmo Mediceo necnon aliis proponat. Ex hac re nos autem necessitatem, quae inter tam doctos et excultos viros extabat, optime sentire possumus, quaeque in proximis epistulis mirum in modum nobis revelatur.

Scripsit Demetrius Dragnev

Capitolium vivum

Nimirum haec sedes retialis a monte Capitolino – summo sacerrimo celeberrimoque Romae loco – nomen suum ducit. Ibi templum Iovis Optimi Maximi – sanctissimum Urbis, Rei Publicae, Imperii, ibi templum Iunonis Monetae, cuius nummi in toto orbe terrarum divulgati, ibi etiamnum Palatium Senatorium – gubernaculum urbis – quoque Palatium Conservatorum, Palatium Novum Plateaque Capitolina sita – monumenta a Michaele Angelo Buonarotti commenta et constructa, in quibus vero opera summi Antiquitatis, Medii Aevi necnon etiam temporis Renascentium artium ingenii et artis servantur. In medio Marcus Aurelius, sapientissimus princeps Romanus, multarum doctrinarum atque rei militaris peritus, maxima cum dignitate eminet, illic et Minerva, dea sapientiae, super omnibus vigilat.

Quid – dixerit quispiam – ad hoc “Capitolium”? Hoc nomen sumpsimus, quoniam iterum iterumque in summo loco studia humanitatis – scilicet linguae Latinae Graecaeque notionem, philosophiam, litteras, res gestas multaque alia, quae cum ad institutionem et conformationem mentis singulorum hominum, tum ad rem publicam bene gerendam, pertinent, proponere et affirmare in mente nobis est. Haec quasi cacumen simulatque fundamentum omnium disciplinarum habemus. Nam a Capitolio facillime ad Forum, i. e. ad rostra et ad Curiam unde deinde ad maximos honores in re publica pervenire potes. Deinde, ad alia fora, ubi mercaturam tuam exercere potes. Sis porro – ad Colloseum et ad hortos, in quibus otium variis modis peragere tibi facultas est. Denique, non procul abest Tiberis fluvius, per quem in totum orbem terrarum iter incipias. De usu et de fructu harum doctrinarum praestantissimi scriptores – noti sane omnibus - per multa saecula verba fecerunt. Ea de causa in hoc primo nuntio auferre quosdam locos non opportunum duximus – res satis constant. Sed eos, nostros praecessores, cives una in re publica litterarum, sequentibus textibus affirmabimus et continuatim adibimus.

Curnam autem “vivum”? Quoniam omnia monumenta quamvis pulcherrima sine hominibus nihil valent. Nos, nos dico, qui in his versamur, eis praesidio esse debemus, ut proinde omnia, quae didicimus quaeque iam callemus ad effectum adducamus. Et utinam tot homines, quot cotidie per scalas Capitolinas ad summum montem ascendunt, ad arcem litterarum, philosophiae, historiae – monumentum aere perennius, quod non imber edax, non Aquilo impotens possit diruere, dum Capitolium scandet cum tacite virgine pontifex - accedant, ut verum vivumque praesidium humanitatis fiant, ne, ut ad Laurentii Vallae Elegantiarum linguae Latinae libros referam hunc parentem omnium nostrum a Gallis captum patiamur!

His dictis principium nostrum auspicemur!

Romae, a.d. IV. Non. Iun. a. MMXII a partu Virginis,

scripsit Demetrius Dragnev